Nhu cầu tìm khóa học, trại hè và việc làm thêm tăng mạnh trong dịp hè đang trở thành cơ hội để các đối tượng lừa đảo ra tay. Không chỉ nhắm đến tiền, nhiều kịch bản còn nhằm thu thập dữ liệu cá nhân, trong khi hệ thống cảnh báo của ngành ngân hàng đã giúp hơn 1,2 triệu khách hàng kịp dừng giao dịch.
Vào mỗi dịp nghỉ hè, khi nhiều phụ huynh tìm kiếm các khóa học kỹ năng, ngoại ngữ, trại hè trải nghiệm cho con, còn học sinh, sinh viên săn việc làm thêm, các đối tượng lừa đảo trực tuyến cũng gia tăng hoạt động với nhiều thủ đoạn mới.
Chị Nguyễn Nguyệt Minh (Hà Nội) là một trong những nạn nhân. Tin vào fanpage quảng bá chương trình trải nghiệm hàng không với hình ảnh chuyên nghiệp, nhiều video về tiếp viên, phi công cùng những lời giới thiệu hấp dẫn, chị đã chuyển tiền giữ chỗ cho con và đăng ký thêm các khóa học ngoại ngữ theo chương trình ưu đãi. Tổng số tiền thanh toán lên tới hàng chục triệu đồng. Chỉ đến khi không thể liên lạc với bên tổ chức và phát hiện fanpage có dấu hiệu giả mạo, chị mới biết mình bị lừa.
Theo ghi nhận của cơ quan chức năng, các đối tượng thường sao chép tên gọi, logo, hình ảnh và nội dung truyền thông của các đơn vị thật để tạo lòng tin. Sau khi tiếp cận nạn nhân, chúng yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển học phí, phí giữ chỗ, tiền đặt cọc để hưởng ưu đãi. Khi nhận được tiền, các đối tượng có thể cắt liên lạc, khóa trang hoặc tiếp tục dẫn dụ nạn nhân thực hiện thêm các giao dịch khác nhằm chiếm đoạt tài sản.
Không chỉ phụ huynh, học sinh và sinh viên cũng là nhóm dễ trở thành mục tiêu trong mùa hè. Những lời mời gọi "việc nhẹ lương cao", cộng tác viên bán hàng online, nhập liệu tại nhà hay các khóa học kỹ năng miễn phí thường được dùng để dụ người dùng cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển các khoản phí ban đầu.
Đáng chú ý, sự phát triển của AI khiến các hình thức lừa đảo ngày càng khó nhận biết. Một số đối tượng sử dụng chatbot AI để tạo nội dung dưới danh nghĩa cơ quan nhà nước hoặc tổ chức uy tín nhằm tăng độ tin cậy trước khi yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân.
Theo các chuyên gia, mục tiêu của các vụ lừa đảo không chỉ là số tiền trước mắt. Dữ liệu cá nhân thu thập được còn có thể tiếp tục bị dùng trong các kịch bản giả danh công an, viện kiểm sát, tòa án hoặc cơ quan quản lý nhà nước để đe dọa, thao túng tâm lý và chiếm đoạt tài sản.
Trước thực trạng này, ngành ngân hàng đang tăng cường các giải pháp công nghệ để bảo vệ khách hàng. Ông Đinh Thế Cường, Giám đốc Trung tâm Phát triển sản phẩm Ngân hàng TM TNHH MTV Kỷ Nguyên Thịnh Vượng (GPBank), khuyến cáo người dân cần đặc biệt thận trọng với các yêu cầu chuyển tiền đặt cọc hoặc giữ chỗ cho khóa học, trại hè. Khách hàng nên kiểm tra đầy đủ thông tin pháp nhân của đơn vị tổ chức và tài khoản nhận tiền, nhất là khi được yêu cầu chuyển vào tài khoản cá nhân thay vì tài khoản của tổ chức. Nếu đã lỡ chuyển tiền vào tài khoản nghi vấn, cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để tra soát và xử lý kịp thời.
Song song với công tác tuyên truyền, các ngân hàng cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ. Mới đây, BVBank đã kết nối với Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO) của Ngân hàng Nhà nước. Hệ thống hoạt động theo thời gian thực, liên tục giám sát giao dịch 24/7 và đối chiếu thông tin tài khoản nhận tiền với cơ sở dữ liệu cảnh báo. Nếu phát hiện tài khoản có dấu hiệu nghi ngờ gian lận hoặc rủi ro, SIMO sẽ lập tức hiển thị cảnh báo ngay trên màn hình giao dịch, đồng thời khuyến nghị khách hàng kiểm tra hoặc dừng giao dịch đối với các trường hợp có mức độ rủi ro rất cao.
Theo đại diện BVBank, việc triển khai SIMO nằm trong kế hoạch nâng cao an toàn giao dịch số trước tình trạng lừa đảo trực tuyến gia tăng. Đến cuối tháng 4/2026, Ngân hàng Nhà nước cho biết hệ thống đã được triển khai tại 149 đơn vị, gồm 99 tổ chức tín dụng và 50 tổ chức trung gian thanh toán. SIMO đã hỗ trợ cảnh báo hơn 3,8 triệu lượt khách hàng, trong đó hơn 1,2 triệu lượt đã tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau khi nhận cảnh báo, với tổng giá trị giao dịch tương ứng hơn 4,3 nghìn tỷ đồng.
