Nga cấm xuất khẩu xăng từ ngày 1/4

Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak vừa chỉ đạo Bộ Năng lượng nước này soạn thảo nghị quyết cấm xuất khẩu xăng, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/4 tới.

Một tàu dầu thả neo tại thành phố cảng Nakhodka (Nga) tháng 12/2022. Ảnh: Reuters

Theo thông tin trước đó từ hãng thông tấn quốc gia TASS, lệnh cấm này dự kiến sẽ kéo dài đến ngày 31/7.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng có nhiều biến động. Phó Thủ tướng Novak nhận định, cuộc khủng hoảng tại Trung Đông đang gây ra tình trạng bất ổn trên thị trường dầu mỏ và các sản phẩm dầu mỏ toàn cầu, dẫn đến những đợt biến động giá đáng kể. Mặc dù vậy, ông nhấn mạnh nhu cầu cao đối với năng lượng Nga trên thị trường quốc tế vẫn duy trì là một yếu tố tích cực.

Để trấn an thị trường trong nước, Chính phủ Nga khẳng định khối lượng chế biến dầu thô hiện vẫn giữ ở mức tương đương năm 2025, qua đó đảm bảo nguồn cung sản phẩm dầu mỏ ổn định.

Trên thực tế, Nga đã nhiều lần áp đặt các biện pháp hạn chế xuất khẩu xăng và dầu diesel nhằm kiềm chế đà tăng giá nhiên liệu trong nước và ngăn chặn rủi ro thiếu hụt.

Trong năm 2025, nhiều khu vực tại Nga cũng như một số vùng tại Ukraine (U-crai-na) đã ghi nhận tình trạng khan hiếm xăng. Nguyên nhân chủ yếu là do Ukraine gia tăng các hoạt động quân sự nhằm vào hạ tầng nhà máy lọc dầu của Nga, cộng hưởng với đà tăng nhu cầu sử dụng nhiên liệu theo mùa.

Theo các nguồn tin trong ngành năng lượng, Nga đã xuất khẩu gần 5 triệu tấn xăng trong năm 2025, tương đương mức trung bình khoảng 117.000 thùng/ngày.

Trước đó, Bộ Tài chính Mỹ ngày 12/3 đã ban hành giấy phép có thời hạn 30 ngày, cho phép các quốc gia được mua dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Nga hiện đang mắc kẹt trên biển. Động thái này đánh dấu sự nới lỏng tạm thời các lệnh trừng phạt kinh tế đối với Nga, nhằm hạ nhiệt giá năng lượng toàn cầu đang tăng vọt sau khi xung đột tại Trung Đông nổ ra.

Theo nội dung giấy phép được công bố trên trang web chính thức, Bộ Tài chính Mỹ cho phép giao và bán dầu thô cùng các sản phẩm dầu mỏ của Nga đã được bốc lên tàu trước 00 giờ 01 phút sáng 12/3 (giờ Bờ Đông nước Mỹ). Giấy phép này sẽ có hiệu lực đến 00 giờ 01 phút sáng ngày 11/4. Trước đó vào ngày 5/3, Mỹ cũng đã cấp một ngoại lệ tương tự trong 30 ngày dành riêng cho Ấn Độ.

Theo thông tin từ kênh truyền hình Fox News, tính đến ngày 12/3, có khoảng 124 triệu thùng dầu có nguồn gốc từ Nga đang trôi nổi trên biển tại 30 địa điểm khác nhau trên toàn cầu. Lượng dầu được "giải phóng" nhờ giấy phép của Mỹ ước tính có thể cung cấp nguồn cung cho khoảng 5-6 ngày, bù đắp phần nào lượng dầu bị thiếu hụt hàng ngày từ eo biển Hormuz.

Trong một tuyên bố trên nền tảng X (trước đây là Twitter), Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent khẳng định đây là một biện pháp "ngắn hạn và được điều chỉnh hạn chế" nhằm gia tăng phạm vi tiếp cận của nguồn cung hiện có. Ông cũng nhắc lại quan điểm của Tổng thống Donald Trump rằng sự gia tăng tạm thời của giá dầu, dù gây gián đoạn ngắn hạn, sẽ mang lại "lợi ích khổng lồ" cho nước Mỹ và nền kinh tế trong dài hạn.

Động thái nới lỏng cấm vận dầu Nga chỉ là một trong loạt biện pháp ứng phó khẩn cấp của chính quyền Tổng thống Trump. Ngày 11/3, Bộ Năng lượng Mỹ thông báo sẽ tung ra 172 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược. Đây là một phần trong cam kết phối hợp của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) gồm 32 quốc gia thành viên. Nhóm này dự kiến giải phóng tổng cộng 400 triệu thùng dầu ra thị trường để đối phó tình trạng gián đoạn nguồn cung dầu do xung đột tại Trung Đông.

Bên cạnh đó, ông Trump đã yêu cầu Tập đoàn tài chính phát triển quốc tế Mỹ (DFC) cung cấp bảo hiểm rủi ro chính trị và bảo lãnh tài chính cho thương mại hàng hải ở Vịnh Ba Tư, đồng thời cho biết Hải quân Mỹ có thể hộ tống các tàu thuyền trong khu vực.

Thị trường năng lượng và vận tải toàn cầu đang bị đảo lộn nghiêm trọng sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Xung đột đã làm tê liệt hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến đường trung chuyển 20% lượng dầu của thế giới.

TTXVN